Omuz Rotator Manşet Yırtıkları

Omuzdaki 7 kas grubunun 4’ünü rotator manşet kasları (rotator cuff kasları) oluşturur. Bu kaslar kürek kemiği ile omuz eklemi arasında yer alıp, kürek kemiğini üst kola bağlar ve omuz eklemini adeta bir manşet gibi sarmasından dolayı bu terimle isimlendirilir. Omzun hareket ve denge mekanizmasından sorumludur. Omzun sabit durabilmesi, sağa, sola, yukarı, aşağı sorunsuz bir şekilde, senkronize halde hareket edebilmesi rotator manşet kasları sayesinde mümkündür.  Rotator manşet kaslarını oluşturan kaslar şöyledir:

• Supraspinatus: Kolun vücuttan uzaklaşmasını sağlar. En temel hareketi kolu yana doğru kaldırmaktır. Rotator kaslarını oluşturan kaslar içinde en sık yırtılan kastır. Bunun temel nedeni kolu yana kaldırma hareketi esnasında kasın eklem ile sürtünmeye girmesidir.
• Infraspinatus: Kolu dışarıya doğru açmayı mümkün kıla kastır.
• Teres Minor: Kolun hem dışarıya hem de vücuda doğru açılmasına yardımcı olur.
• Subscapularis: Kolun vücuda yaklaşmasını desteklerken, kolun içeriye doğru rotasyonuna da yardımcı olur.

Bu kaslarda bir yırtılma olursa hasta ilgili bölgede ağrı hisseder ve hareket güçlüğü çeker. Fizik muayene ve röntgen ile MR gibi görüntülemelerle yırtık olup olmadığı, nerede olduğu ve derecesi belirlenir.

Rotator Manşet Yırtıkları Neden Yırtılır?

Vücuttaki tüm kasların yırtılma riski vardır. Bazılarında bu risk çok çok düşükken bazı kas grupları ise yırtılmaya daha meyillidir. Örneğin boyun kaslarının ya da ellerdeki kasların yırtıldığını pek duymayız. Ancak hamstring veya rotator manşet kaslarında bir yırtılma ile birçok ortopedist, klinik pratiğinde rahatlıkla karşılaşır. 

Peki, omuzdaki bu rotator manşet kasları neden yırtılır?

• Düşme, çarpma, kaza sonucu geçirilen omuz travmaları
• Ağır bir cismi çekme, kaldırma
• Omuz ile yapılan ani bir hareket
• Omuza sürekli yük bindirmek, bir hareketi sürekli tekrarlamak (sürekli kolları başın üzerine kaldırarak yük taşımak)

Tüm bunlar neticesinde rotator kaslarında tam veya kısmi yırtık meydana gelebilir.

Rotator Kas Yırtığı Belirtileri

İki temel belirti vardır; ağrı ve hareket güçlüğü. Bunları tanımlayacak olursak…

• Ağrı, kol ve omuzdadır. Kolu yukarı kaldırınca, omzun üzerine yatınca artar. Basit hareketleri yaparken dahi ağrı olabilir; saç tarama ve banyo gibi. Ağrı ile birlikte ilgili eklemde yanma da olabilir.
• Hareket güçlüğü özellikle kolu kaldırmaya çalışırken yaşanır. Kişi kolunu kaldırmakta zorlanır ve yukarıda belirttiğimiz hareketleri yapmakla bir sorun haline gelir. Kolu arkaya doğru hareket ettirmek de zorlaşır.

Rotator Manşet Yırtıklarının Tedavisi

Omuz, hareket kabiliyeti yüksek bir eklemdir. Ancak bunun yanında omzun stabilizasyon becerisi de önemlidir. Rotator manşet yırtıklarının tedavisinde hastanın omzunu yeniden hem sabit tutabilmesi hem de hareket ettirebilmesi amaçlanır. Ayrıca ağrıların da ortadan kalkması önemsenir.

Bazı olgularda dinlenme ve kol askısı ile sorun giderilebilir. Yine fizik tedaviden fayda görülebilir. Özellikle kısmi yırtıklarda bu tür yaklaşımlar düşünülür. Sorun biraz daha ciddiyse ya da bu uygulamalarla hastaya fayda sağlanamıyorsa eklem içine kortizon gibi ilaçlar enjekte edilebilir. Semptomlar hafifletilebilir.

Tam yırtıklarda ise cerrahiye ihtiyaç duyulur. Ameliyat daha çok kapalı yani artroskopik yöntemle yapılır. Omuzda yapılan küçük bir kesiden ilgili kas grubuna ulaşılır. Yırtılmış kaslar ve tendonlar onarılır.

Çok nadiren, uzun süre tedavi edilmemiş vakalarda, omuz protezi gibi daha majör cerrahiler de gündeme gelebilir.