Skolyoz Tedavisi

Skolyoz tedavisi planı her hastanın kendi özel durumuna göre planlanır, uygulanır ve takip edilir. Omurganın sağa veya sola doğru eğriliği, kendi etrafında rotasyonu olan skolyoz günümüzde başarıyla tedavi edilebilen omurga deformitelerinden biridir. Daha sık çocukluk/ergenlik çağında görülen ve yine bu yaşlarda tedavi edilmesi gereken skolyoz için farklı tedavi yöntemleri mevcut. Skolyozun nihai tedavisi cerrahi olmakla birlikte eğriliğin derecesinin düşük olduğu olgularda cerrahiye gerek kalmadan korse gibi uygulamalarla hastalığı yönetmek mümkün.

Skolyoz Tedavisi Kararı Verirken Dikkat Edilen Faktörler

Yaş: Hastanın yaşı tedavinin şekline karar verirken dikkat edilen en önemli bileşenlerden biridir. Zira 4 yaşındaki bir çocukta da 60 yaşındaki bir yetişkinde de skolyoz görülebilir. Doğal olarak bu iki hastaya uygulanan tedavi aynı olmaz. Büyümesini sürdüren omurgayla büyümesini tamamlamış omurgaya yapılan tedaviler farklı olacaktır.
Açı: Skolyoz tedavisinde omurga eğriliğinin kaç derece olduğu yani eğriliğin açısı oldukça önemlidir. 20 derecelik bir eğrilik için takip yeterliyken 50 derecelik bir eğrilikte cerrahi müdahale değerlendirilecektir.
Semptomlar: Çocuklarda görülen skolyoz semptom vermeyebilir. Ancak yetişkinlerde görülen dejeneratif skolyoz olarak tanımlanan olgularda hastanın ciddi şikayetleri olabilir. Bu hastalarda skolyoz tedavisi bu doğrultuda planlanır.

Skolyoz Tedavisi Seçenekleri

Skolyoz tedavisinde hem hastalığın ilerlemesini yönetmek hem de nihai tedavi (cerrahi) için farklı seçenekler mevcut. Yaşı küçük ve/veya eğrilik derecesi düşük hastalarda cerrahi ile skolyozu düzeltmek yerine hastalığın seyrini yönetmek amaçlanır. Örneğin 6-7 yaşındaki bir skolyoz hastası çok sınırlı olgular hariç ameliyat edilmez. Bu durumda korse ya da manyetik rod sistemleri gibi tedavilere başvurulur. Ayrıca 20-25 derece gibi eğriliğin az olduğu olgularda da izlem düşünülebilir, bazı olgularda korse de değerlendirilebilir.

İzlem

Her skolyoz tedaviye ihtiyaç duymaz. Omurganın her eğriliği de zaten skolyoz değildir. Örneğin 10 derecenin altında bir eğrilik skolyoz değil basit bir asimetridir. Takip, tedavi gerektirmez. Çoğu zaman da fark edilmez. Omurgadaki eğrilik 20-25 derecelere ulaştığında hastada artık belirgin bir omurga deformitesi var demektir. Ancak herhangi bir tedavi uygulamak yerine takip çoğu zaman yeterlidir. Eğriliğin derecesi artmadığı sürece çocuk yaşamına sağlıkla devam edebilir. Öte yandan yetişkin bir hastadan bahsediyorsak ve hastanın herhangi bir semptomu da yoksa eğriliğin derecesinden bağımsız olarak çoğu zaman yalnızca izlem yeterlidir.

Skolyoz Tedavisi için Korse

Kişiye özel tasarlanan ve üretilen skolyoz korsesi neredeyse 40 dereceye kadarki omurga eğriliklerinde değerli bir seçenek olarak düşünülür. Ancak bilinmelidir ki korse eğri olan bir omurgayı düzeltmez. Skolyoz korsesinin kullanım amacı eğriliği kontrol altında tutmak, ilerlemesini önlemektir. Korse, bazı olgularda eğriliği azaltabilir, ilerlemesini yavaşlatabilir, bazı sınırlı olgularda ise eğriliğin derecesini bir nebze de olsa düşürebilir.

Skolyoz Tedavisinde Kontrollü Büyüyen Manyetik Çubuklar

Bir nevi korsenin omurgaya vücudun içinden sabitlenmiş halidir. Küçük yaşta olan ve henüz nihai tedavi uygulanamayacak çocuklarda skolyozu kontrol altında tutmak için uygulanır. Cerrahi bir uygulamadır, ameliyathanede genel anestezi altında yapılır. Çocuğun omurgasına yerleştirilen metal çubukları ve bu çubukları sabitlemek için eğri olan segmentin alt ve üst omurlarına takılan vidaları içerir. Bu çubukların en önemli özelliği vücut dışından kumanda ile uzatılabilmeleridir. Çocuk büyüdükçe bu çubuklar uzatılır.

Skolyoz Ameliyatı: Füzyonlu Cerrahi

Skolyozun nihai tedavisi cerrahidir. Skolyozun cerrahi tedavisinde geleneksel yaklaşım füzyondur. Bu işlem, omurlara yerleştirilen vidaları ve bu vidalara sabitlenmiş 2 adet metal çubuğu içerir. Ameliyatla birlikte eğri omurga düz bir hal alır. Füzyon ameliyatını uygulamak için çocuğun kemik gelişiminin tamamlanmış olması gerekir. Bu nedenle de çocuktan çocuğa değişmekle birlikte ameliyat için 15-16 yaşına kadar beklemek gerekebilir. Zira füzyon ile artık omurganın gelişimi noktalanmış olur.

Skolyoz Ameliyatı: Füzyonsuz Cerrahi

Füzyonlu cerrahinin dezavantajlarını ortadan kaldırmak için füzyonsuz cerrahi geliştirilmiştir. İpli skolyoz ameliyatı, bantla gerdirme gibi isimlerle bilinen bu ameliyatta çocuğun omurgasına metal çubuk takılmaz, tüm omurlara vida takmak gerekmez. Ameliyat, eğri segmentin yalnızca başına ve sonuna takılan vidaları ve bu vidaların arasından geçirilen bir bandı içerir. Füzyonlu cerrahinin aksine omurga gelişimini kaybetmez, esnekliğini korur. Bu sayede ameliyat için çocuğun kemik yaşının beklenmesine de gerek kalmaz. Omurgaya takılan bu ip omurganın büyümesiyle birlikte gerilerek eğriliğin düzelmesini sağlar.

Dejeneratif Skolyozda Konservatif Yaklaşımlar

Bahsettiğimiz gibi skolyoz yalnızca çocuklarda görülmez. Yetişkinlerde de olabilir. Yetişkinlerde görülen skolyozda tedavi prensibi çocuklarınkinden farklıdır. Yetişkinlerde amaç skolyozun semptomlarını ortadan kaldırmaktır. Füzyon ya da laminektomi gibi ameliyatlar buradaki son seçenekler olur. Öncesinde enjeksiyon uygulamaları, korse, egzersiz, fizik tedavi gibi daha konservatif yaklaşımlar düşünülür.

Skolyoz Tedavisi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Skolyoz tanısı alan hastaların, çocukların ve onların ebeveynlerinin aklında hastalık ve tedavisi ile ilgili birçok soru oluyor. Skolyoz tedavisine ilişkin en sık sorulan sorulara cevap verdik.

Skolyoz tedavisi var mı?

Kesinlikle. Skolyoz tedavi edilebilen bir hastalıktır. Tedavide kullanılan farklı uygulamalar vardır. Her hastanın kendi özel durumuna göre en uygun tedavi planı oluşturulur ve uygulanır. Örneğin, büyümesi halen devam eden çocuklarda ipli skolyoz ameliyatı düşünülebilir. Bu tedavi ile çocuğun omurgası büyürken bir yandan da düzelir. Öte yandan kemik gelişimi tamamlanmış bir çocukta füzyon ameliyatı değerlendirilebilir. Yetişkin hastalarda ise cerrahiden önce hastanın ağrısını giderebilecek daha basit tedavi protokolleri takip edilebilir.

Skolyoz tedavisi nedir?

Skolyoz tedavisi, özellikle çocuklarda hastanın eğri olan omurgasını düzeltmeyi içerir. Burada hastanın yaşına ve eğriliğin derecesine göre uygun tedavi yöntemi belirlenir. 4-5 yaşlarında çok küçük bir hastadan bahsediyorsak, öncelikle korse ya da manyetik rod sistemleri ile eğriliği yönetmek amaçlanır. Çocuk 8-9 yaşına geldiğinde nihai tedavi planlanır. Yetişkin hastalarda ise skolyoz tedavisinin amacı ilk aşamada hastanın ağrısını azaltmak, hareketliliği artırmak olur. Tedavi de bu doğrultuda planlanır. Skolyoz tedavi seçeneklerini düşündüğümüzde, ipli ameliyat, füzyon ameliyatı, korse, manyetik rod sistemleri, fizik tedavi ve enjeksiyon uygulamaları sayılabilir.

Skolyoz tedavisi nasıl olur?

Skolyozun nihai tedavisi cerrahidir. Günümüzde ise iki tip cerrahi yaklaşım vardır. Bunlardan biri geleneksel füzyon ameliyatıdır. Bu yaklaşımda omurlar metal çubuk ve vidalar ile birbirine kaynatılarak düzeltilir. Kemik halinde düz bir omurga elde edilir. İkinci yaklaşım ise iple gerdirme ameliyatıdır. Bu ameliyat sadece büyümesi devam eden çocuklara uygulanabilir. Omurgaya bir ip yerleştirilir ve omurganın gelişirken bir yandan da düzelmesi sağlanır. Bazı hastalarda ise bu iki yöntem birlikte kullanılabilir. Yani hibrit yaklaşım tercih edilebilir.

Skolyoz tedavisi ne kadar sürer?

Olgudan olguya değişir. Örneğin nihai tedaviye ihtiyaç duyan hastalarda, ameliyat hızlıca planlanır, gerçekleştirilir. Ardından hastalar 1,3,6 ve 12. aylarda kontrole davet edilir. Burada hem muayene hem görüntüleme yapılır. Ancak 5, 6 yaşlarında daha küçük bir hasta grubundan bahsediyorsak burada uzun vadeli bir tedavi planlaması gerekir. İlk aşamada korse, rod gibi uygulamalarla eğriliği yönetmek, uygun zaman geldiğinde de nihai tedaviyi uygulamak düşünülür.

Skolyoz tedavisi İstanbul için hangi merkezlerde yapılabilir?

Skolyoz tedavisi İstanbul’da birçok merkezde yapılmaktadır. Özellikle füzyon ameliyatı birçok meslektaşımız tarafından başarıyla yapılabilmektedir. Ancak skolyoz tedavisinde ipli cerrahi ülkemizde bizim de içerisinde bulunduğumuz sınırlı sayıda ortopedist tarafından uygulanabilmektedir. Biz skolyoz tedavisinde hem füzyon hem de ipli cerrahiyi kliniğimizde uygulayabiliyoruz. Şu an, Medicana Ortopedi Kliniğinde hastalarımıza hizmet vermeye devam ediyoruz. Hastalarımız Medicana Bahçelievler Ortopedi Kliniğinde bizi ziyaret edebilirler.

Skolyoz tedavisi için hangi doktora gidilir?

Skolyoz tedavisi ortopedi ve travmatoloji uzmanları tarafından uygulanmaktadır. Gerekli olgularda fizik tedavi hekimleri ve fizyoterapistlerden de destek alınmaktadır.

Skolyoz tedavisi boy uzatır mı?

Evet. Omurga eğri bir halden dik bir hale geldiğinde doğal olarak hastanın boyu 1-2 cm kadar daha uzun görünecektir.

Skolyoz Hakkında Sık Sorulan Sorular

Skolyoz hakkında hastaların ve hasta yakınlarının en sık sorduğu sorular nelerdir?

Skolyoz genetik mi?

Evet, skolyoz bazı durumlarda genetik yatkınlıkla ilişkili olabilir. Özellikle en sık görülen tür olan idiopatik skolyozda aile öyküsü önemli bir faktördür. Anne, baba veya kardeşlerde skolyoz bulunması riski artırabilir. Örneğin, kardeşlerden birine skolyoz tanısı konduğunda diğer kardeşin de mutlaka muayene edilmesi düşünülür. Ancak skolyoz her zaman da kalıtsal değildir. Bazı kişilerde aile öyküsü olmadan da gelişebilir.

Skolyoz geçer mi?

Hayır. Skolyoz kendiliğinden geçmez. Sağa, sola doğru eğrilmiş bir omurga düz bir hale müdahalesiz bir şekilde kavuşamaz. Ancak bazen eğrilik bir noktaya kadar gelir ve orada kalır. Örneğin 20 dereceye kadar gelmiş ve daha da ilerlememiş bir skolyoza zaten müdahalede bulunmak gerekmez.

Skolyoz evreleri nelerdir?

Skolyoz evreleri genellikle omurgadaki eğriliğin derecesine göre değerlendirilir. Bu ölçüm “Cobb açısı” adı verilen yöntemle yapılır.

Hafif skolyoz: 10–20 derece arasındaki eğriliklerdir. Genellikle düzenli takip, egzersiz ve postür önerileri yeterli olabilir.
Orta dereceli skolyoz: 20–40 derece arasındaki eğriliklerdir. Özellikle büyüme çağındaki çocuklarda ilerleme riski olabilir ve bu haliyle de takip gerektirir.
İleri dereceli skolyoz: 40 derece ve üzerindeki eğriliklerdir. Omurga deformitesi belirgindir. Cerrahi düşünülebilir. Yaş önemlidir.
Çok ileri skolyoz: Eğrilik 50 dereceyi aşabilir. Göğüs kafesi etkilenebilir, solunum kapasitesi azalabilir.

Skolyozun derecesi kadar hastanın yaşı, büyüme potansiyeli ve eğriliğin ilerleme hızı da tedavi planlamasında önemlidir.

Skolyoz başlangıcı nedir?

Omurgadaki eğrilik kendisini bazı çok da kolay fark edilemeyen vücut anomalileriyle gösterir. Bunlar nelerdir?

Omuzlardan birinin daha yüksek olması
Kürek kemiklerinden birinin daha belirgin olması
Bel kıvrımlarında asimetri
Kalçalarda dengesizlik görünümü
Öne eğilince sırtta çıkıntı

Skolyoz tehlikeli mi?

Skolyoz, günümüzde oldukça yüksek başarı oranlarıyla tedavi edilebilen bir hastalıktır. Bu haliyle tehlikeli bir hastalık olarak düşünülmemelidir.

Skolyoz baş ağrısı yapar mı?

Baş ağrısı ile skolyoz arasında bir ilişki kurmaya çalışmak zorlama bir yaklaşım olur. Yani, skolyoz baş ağrısı yapar diyemeyiz.

Skolyoz ağrısı nasıl geçer?

Çocuklarda görülen skolyoz çok sık ağrı yapmaz. Skolyoz genellikle erişkinlerde görüldüğünde ağrı ile ortaya çıkar. Bu durumda fizik tedavi ve egzersizler, postür düzenlemeleri, ağrı tedavileri, korse ve bazen de ileri olgularda cerrahi seçenekler ile ağrı yönetilmeye çalışılır.

Skolyoz ameliyatı kaç saat sürer?

Burada skolyozun hangi yöntemle ameliyat edildiği önemlidir. Klasik füzyon yapılırsa ameliyat 4-6 saat arası sürerken, ipli cerrahi yapılırsa bu süre 3 ila 5 saat arasında değişebilir.

Bu içerik Doç. Dr. Tuna Pehlivanoğlu tarafından hasta ve hasta yakınlarını bilgilendirmek amacıyla yazılmıştır. Genel bir bilgi niteliğindedir. Her hastanın durumunun ve tedavi planlamasının hastanın kendisine özgü olduğunu unutulmamalıdır.

Doç. Dr. Tuna PEHLİVANOĞLU özellikle omurga cerrahisi ve protez cerrahisinde ülkemizin en önde gelen hekimlerinden biri olarak gösterilmektedir. Akademik çalışmalar, ilk kez gerçekleştirilen ameliyatlar ve klinik tecrübe ile bu alanlarda uzmanlaşmıştır. Yaptığı çalışmalarla ABD’de bulunan Cornell Üniversitesi Bilimsel Araştırma Onur Derneğine tam üye olarak davet edilmiştir.