Omuz Protezi

İnsan vücudundaki tüm eklemler kireçlenebilir ve hepsi de gerektiğinde yapay bir protez ile değiştirilebilir. En sık kireçlenen ve değişime ihtiyaç duyan iki eklem diz ve kalçadır. Bu nedenle de bu iki eklemin protezi üzerine binlerce yayın, çalışma yapılmış ve böylece bu iki ekleme yönelik yapılan protez cerrahileri edinilen de tecrübe sayesinde yüksek başarı oranlarına ulaşmıştır.  Günümüzde omuz ekleminin de değişmesi, yerine bir omuz protezinin takılması mümkündür ve birçok hastaya da uygulanmaktadır. Diz ve kalça protezi kadar olmasa da omuz protezi ameliyatı da az bir yaygınlığa sahip değildir. Her yıl yalnızca ABD’de ortalama 53 bin hastaya omuz eklemi protezi takıldığı belirtilmektedir.

Omuz protezine temelde iki nedenle ihtiyaç olabilir. Omuz eklemi zaman içinde kireçlenebilir ya da eklem ciddi bir travma geçirir. Örneğin, omuz ekleminde meydana gelmiş ve tedavi edilmemiş bir kas yırtılması zaman içinde eklemin kireçlenmesine yol açabilir. Yine omuzdaki ciddi bir kırık, hastayı proteze kadar götürebilecek bir tedavi sürecine neden olabilir. Bu iki durum neticesinde de omuz eklemi işlevini yapamaz hale gelebilir. Hastanın ayrıca omzunda ciddi bir ağrısı da olabilir.

Omuz protezi ameliyatında, ilgili eklem çıkarıldıktan sonra, omuz eklemini oluşturan omzun baş kısmının ve karşısındaki yuvanın işlevini görecek protez materyal yerleştirilir.

Omuz Protezi Ameliyatı Neden Yapılır?

Omuz ekleminin görevini yerine getiremediği ve/veya hastanın ciddi omuz ağrısı olduğu durumlarda, daha basit uygulamalarla da hastaya şifa sağlanamıyorsa omuz eklemi protezi ameliyatı düşünülebilir. Omuz protezi ihtiyacını gündeme getirebilecek sorunlar şu şekilde sıralanabilir;

• Omuz ekleminde kireçlenme
• Farklı nedenlerle eklem yapısında oluşabilen sorunlar
• Romatizmal rahatsızlıklar
• Omuzda meydana gelmiş çeşitli sorunların (örneğin kas yırtılmaları) tedavi edilmemesi ya da tedavilere rağmen tekrarlaması
• Çok parçalı kırıklar

Omuz Protezi Çeşitleri

Günümüzde en sık, total omuz protezi yani omuz ekleminin tamamen çıkartılıp yerine bir endüstri ürünü olan omuz eklemi protezinin yerleştirildiği omuz protezi tipi uygulanmaktadır. Ancak bazı olgularda parsiyel omuz protezi veya reverse omuz protezi de kullanılabilir.

• Total Omuz Protezi: Omuz eklemi kireçlenmesinde genellikle total omuz protezi kullanılır. Omuz ekleminin iki parçası olan baş ve yuva omuza yerleştirilir.
• Parsiyel Omuz Protezi: Daha az başvurulur. Omuz ekleminin sadece baş kısmı değiştirilir, protez yalnızca bu bölümü oluşturur. Protezin yuva yerine geçen kısmı kullanılmaz. Bazı kırık olgularında düşünülebilir.
• Ters (Reverse) Omuz Protezi: Omuz protezinde yeni nesil bir yaklaşımdır. Diğer protezlerle hastanın sorunu çözülemiyorsa, ters omuz protezi düşünülebilir.  Omuzdaki tüm yapıların aşırı aşındığı ya da kırıklı çıkıkların olduğu olgularda ters protez değerlendirilebilir.  Bu yaklaşımda protezin parçaları ters biçimde takılır.

Omuz Protezi Ameliyatı Sonrası

Ameliyat sonrası hastanın yaklaşık 1 ay kadar kol askı kullanması gerekir. Gerekli olgularda fizik tedavi başlanabilir. Ameliyat sonrasındaki ilk dönem omuzu mümkün olduğunca az kullanmak esastır. Kıyafet giyerken, yemek yerken, diş fırçalarken destek almak gerekir.  Ameliyatın ardından 3-4 hafta geçip, kol askısının da çıkmasıyla birlikte, hasta omzunu daha rahat bir şekilde kullanmaya başlayabilir.