Diz Enjeksiyonları

Diz sorunlarının tedavisinde ameliyatsız uygulamalar

Tıbbın birçok alanında daha az girişimsel işlemle hastaya şifa vermeyi amaçlayan tedavi modaliteleri geliştirilmektedir. Yani hastayı ameliyat etmeden, anestezi vermeden, büyük müdahaleler yapmadan, hastaya zahmet vermeden ufak müdahalelerle bir iyilik hali sağlamak… Ortopedide ise en sık karşılaştığımız problem eklemlerle ilişkilidir. Kişilerin, eklemleri kireçlenebilir, hasar alabilir, farklı bir dizi hastalıkla karşılaşabilir. Tüm eklemler arasında ise bu sorunlar en sık dizde görülür. Bu nedenle diz eklemi hasarını tedavi etmeye yönelik birçok biyolojik yöntem geliştirilmiştir. Bu uygulamalar ilgili maddenin (hyaluronik asit, kök hücre, eksozom gibi) diz eklemine enjekte edilmesini içerir.

Diz Kök Hücre Tedavisi

Kök hücre özellikle diz ekleminde kıkırdak hasarı varlığında uygulanır. Eklemdeki inflamasyonu azaltmak ve onarım sürecini hızlandırmak için kök hücre uygulamaları düşünülür. Diğer enjeksiyon uygulamaları içinde daha uzun süreli iyilik hali sağlama potansiyeli mevcuttur.

Kök hücreler iki yöntemle elde edilebilir.; kişinin yağ dokusundan ya da kemik iliğinden. Bu haliyle kök hücre toplanma süreci ameliyathane şartlarında yapılır. İşlem genellikle maksimum 1 saat içinde tamamlanır.

Diz kök hücre tedavisi özellikle eklem kireçlenmesi olan hastalara uygulanır. Daha çok da erken ve orta evre olgularda… Bazen menisküs yaralanmalarında da esas tedaviye (cerrahi) ilaveten iyileşmeyi hızlandırmak için kullanılabilir.

Diz kireçlenmesi olan hastalarda kök hücre tedavisi ağrıyı azaltabilir, hareketliliği artırabilir. Etkisini 2 yıla kadar gösterebilir.

Hyaluronik Asit

Hyaluronik asit, diz eklem sıvısında doğal olarak bulunur. Bu sıvı eklem içindeki yapıların kayganlığını artırır, sürtünmeyi azaltır, dizin hareket etmesini kolaylaştırır. Böylece kişi daha rahat hareket edebilir, ağrıları da azalır.

Hyaluronik asit uygulaması poliklinik şartlarında kolaylıkla yapılabilen bir işlemdir. İlgili maddenin diz eklemine enjekte edilmesini içerir. İşlem genellikle 15 dakika içinde tamamlanır. Tek doz yapılabileceği gibi doz sayısının artırılması da mümkündür.

Özellikle diz kireçlenmesi olan hastalarda hyaluronik asit enjeksiyonundan yararlanılabilir. Her seviyeden olguda düşünülebilir.  Etkisi 1 yıla kadar sürebilir. İlk etkisini ise işlemden sonra en erken bir hafta içinde vermeye başlar. Uygun hastalarda yaşam kalitesine katkıda bulunabilir.

Diz Eklemine Eksozom

Eklem hasarını onarmaya yönelik son yıllarda kullanılan bir diğer tedavi de eksozomlardır. Eksozomlar, hücrelerin salgıladığı çok küçük yapılardır. İçlerinde büyüme faktörleri ve proteinler mevcuttur. Bu içerikler, hasarlı dokularla iletişim kurarak iyileşme sürecini tetikleyebilir.

Özellikle kireçlenme olgularında eklemdeki inflamasyonu azaltarak ağrının hafiflemesine katkı sağlayabilir. Hastanın hareket kapasitesini artırabilir. Ek olarak menisküs ve bağ yırtıklarında, kıkırdak hasarı olgularında eksozom uygulaması düşünülebilir.

Diz Eklemine Kortizon Enjeksiyonu

Diz içine yapılan kortizon (steroid) enjeksiyonu, temel olarak iltihabı hızlı şekilde azaltmak ve ağrıyı kesmek için uygulanır.

Kortizon güçlü bir anti-inflamatuardır ve iltihabı baskılar. Eklem içindeki şişliği azaltabilir. Ağrıyı hızla düşürebilir. Hareketliliği artırabilir. Bu haliyle kireçlenmesi ve yoğun ağrısı olan hastalarda uygulanabilir. Yukarıdaki diğer yöntemlerden en önemli farkı kortizonun çok uzun süredir uygulanıyor olmasıdır. Bu haliyle vereceği sonuçlar daha iyi bilinmektedir.

Uygun hastalarda hızlı etki eder (1 ila 3 gün içinde), ancak etkisi de kısa sürelidir. Ortalama 2 ay kadar bir etki süresi olabilir.

Sonuç

Bu tedavilerle ilgili bilinmesi gereken en önemli konulardan biri bu maddelerin dizdeki problemi yapısal olarak çözmeyeceğidir. Yani herhangi bir enjeksiyon ile dizdeki kireçlenme geri döndürülemez. Ancak hastaların hayat kalitesini iyileştirebilir. Ağrıyı azaltıp, kolay hareket etmeyi sağlayabilir.

Diz Enjeksiyonları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Diz enjeksiyonları hakkında hastalarımızdan sıklıkla gelen sorulara yanıt verdik.

Diz enjeksiyonu nedir?

Diz enjeksiyonları, diz ağrısını azaltmak, hareket kabiliyetini artırmak ve eklem fonksiyonlarını desteklemek amacıyla eklem içine uygulanan tedavilerdir. Bu amaçla farklı farklı medikal ürünler kullanılabilir. Enjeksiyon uygulaması hyaluronik asit, kök hücre ve eksozom gibi maddeleri içerebilir.

Diz enjeksiyonları hangi hastalıkların tedavisinde kullanılır?

Günümüzde diz enjeksiyonları birçok diz hastalığında kullanılabilir. Bunlar arasında diz kireçlenmesi (osteoartrit), menisküs yaralanmaları, kıkırdak hasarları, iltihabi eklem hastalıkları ve spor yaralanmaları yer alabilir. Diz enjeksiyonu ile kişinin dizindeki ağrının azalması, hareketliliğin artması amaçlanır.

Dize ne enjeksiyonu yapılır?

Dize yapılan enjeksiyon uygulamaları arasında en yaygın olanları, hyalüronik asit, PRP, kortizon ve kök hücrelerdir. Kişi için hangi maddenin uygun olduğuna ortopedi hekimi ve hastanın kendisi birlikte karar verir. Kişinin yaşı, ağrının nedeni, kireçlenmenin şiddeti, hareketliliği, beklentileri gibi bir dizi faktör değerlendirilir ve bir karar verilir.

Diz enjeksiyonu ağrı yapar mı?

Dokuya bir iğne girdiği için kişi hafif bir rahatsızlık hissedebilir. Ancak bu büyük ya da uzun süreli bir acı ya da ağrı değildir. Hastaların çok büyük bir bölümü herhangi bir ağrı duymadığını ifade eder.

Diz enjeksiyonu ne kadar sürer?

İşlem genellikle 5-15 dakika içinde tamamlanır ve hastanede yatış gerektirmez.

Enjeksiyonun etkisi ne zaman başlar?

Bu bahsettiğimiz etken maddeler arasındaki temel farklardan biri ilacın faydasını ne zaman göstereceğidir. Kortizon enjeksiyonları etkisini neredeyse hemen gösterirken, PRP ve hyalüronik asit tedavilerinde etkinin ortaya çıkması birkaç hafta alabilir.

Etkisi ne kadar devam eder?

Enjeksiyonlar arasındaki bir diğer önemli fark da etkinin ne kadar süreceğidir. Örneğin kortizon hemen etkisini göstermesine rağmen etki süresi 2-3 ay ile sınırlıdır. Ancak daha yavaş etkisini açığa çıkaran kök hücre ve hyalüronik asit gibi tedavilerin etki süresi 1 yılı geçer.

Enjeksiyondan sonra günlük yaşama ne zaman dönülebilir?

Aynı gün içinde rahatlıkla günlük yaşama dönülebilir. İlk 2 gün ağır egzersizler yapmaktan kaçınmak gerekir.

Diz enjeksiyonları ameliyat ihtiyacını ortadan kaldırır mı?

Burada diz enjeksiyonlarının faydasını anlamak önemli. Enjeksiyonlar, dizde oluşmuş yapısal bir hasarı geri döndüremez. Amaç, ağrıyı azaltmak ve hareketliliği artırmaktır. Hastanın yoğun bir kireçlenmesi varsa burada doğrudan ameliyatı yani diz protezini düşünmek gerekir. Ancak orta seviyelerde bir kireçlenme varsa enjeksiyonla hastaya fayda sağlanabilir.  Ayrıca, gerekli önlemleri de alarak diz eklemindeki kireçlenmenin ilerlememesi amaçlanabilir. Böylece ameliyat kararı ötelenebilir.