Eklem Neden Kireçlenir?

Vücudun her eklemi kireçlenebilir. Kireçlenme dejeneratif bir durumdur. Yaşla birlikte zaman içinde eklem yıpranır. Kireçlenmenin şiddetine ve hastanın genel sağlık durumuna göre bazı semptomlar meydana gelir. İki ana semptom ağrı ve hareket güçlüğüdür. En sık ve yoğun kireçlenen eklem ise dizdir. Vücudun ağırlığını taşıyan ve basit travmalara (örneğin dizlerin üzerine çökerek iş yapma) maruz kalan diz ekleminin kireçlenmesi yaygındır.

Eklem Kireçlenmesinin Nedenleri

Eklem kireçlenmesinin birçok farklı nedeni olabilir; ileri yaş, aşırı kilo en önemli unsurlardır. Eklemin zaman içinde yıpranmasına neden olabilecek işlerde çalışmak bir diğer faktör olabilir. Cinsiyet ise diğer önemli faktördür. Zira eklem kireçlenmesi kadınlarda daha yaygındır. Bunun en önemli nedeni ise menopoz sonrası kemik erimesinin başlaması ve sonuç olarak eklemin kireçlenme riskinin doğmasıdır.  Eklem kireçlenmesinin nedenleri şu şekilde detaylandırılabilir;

• Aşırı kilo: Eklemin maruz kaldığı yük kireçlenmeye yol açabilir. Mevcut kireçlenmeyi şiddetlendirebilir. En çok kireçlenen iki eklemin diz ve kalça olmasının nedenlerinden biri de budur. Vücudun yükü yerçekiminin etkisiyle diz ekleminde birikir. Bunun neticesinde de diz eklemi aşınır. İdeal kiloda kalmak kireçlenmeden korunmak için oldukça önemlidir. Ayrıca kireçlenmesi olan ve kilosu da fazla olan birinin ilk yapması gereken şey de kilo vermektir. Örneğin 160 boyunda 80 kg ağırlığında olan bir hasta 10 kilo verdiğinde dahi semptomlarında ciddi bir iyileşme yaşar.
• Hareketsizlik: Kişinin spor, egzersiz yapmaması hatta yaşam tarzı olarak hareketsiz bir yaşam biçimini benimsemesi kireçlenmenin en önemli nedenlerindendir. Bu durumda eklem çevresindeki kaslar zayıflar, yukarıdan gelen ağırlığın büyük bir bölümünü eklemin kaldırması gerekir, sonuç olarak da eklem yıpranır. Kireçlenme sonrası bu durumu azaltmak için kişiye egzersiz yapması önerilir. Ancak bazı egzersizlerden de artık kaçınmak gerekir. Örneğin diz eklemi kireçlenen bir hastaya artık uzun yürüyüşlere çıkması önerilmez.
• Eklemin yoğun kullanımı: Eklem bir travmaya maruz kalmasa da uzun zamana yayılmış minör baskılar kireçlenmeye yol açabilir. Örneğin, dizleri yere koyup çalışmak, ağır poşet taşımak, ağır yükle merdiven çıkmak ilgili eklemin yıpranmasına yol açabilir. Bu tür hareketlerden kaçınmak önerilir.
• Sigara: Eklemlere giden oksijen miktarının azalmasına yol açabildiğinden sigara kullanımı kireçlenme sürecini hızlandırabilir. Sigara mutlaka bırakılmalıdır.

Eklem Kireçlenmesi Tedavisi

Eklem kireçlenmesi, yönetilmesi gereken bir sağlık problemidir. Kireçlenme başladıysa hızlıca yaşam tarzı değişikliklerine gidip kireçlenmenin artmasını engellemek gerekir. Kilo vermek, çevre kas dokularını güçlendirmek, sigarayı bırakmak, sağlıklı beslenmek kişiye fayda sağlayacaktır.

Eklem kireçlenmesi geri dönüşümsüz bir durumdur. Günümüzde kireçlenmeyi giderip, eklemi eski sağlıklı, yıpranmamış haline döndürecek bir tedavi mevcut değildir. Eklem kireçlenmelerine yönelik yapılan tedavilerin neredeyse tamamı kireçlenmeyi azaltıp, eklemi saran kas dokularını güçlendirip, ekleme binen yükü azaltmak üzerinedir. Kireçlenme artık iyice arttığında ise protez cerrahisi düşünülür. Eklem protez ile değiştirilir. Bunlara ek olarak hastanın kendisinden ya da başka birinden kıkırdak nakli tedavisi de söz konusu olabilir. Ancak bu tedavinin de endikasyonları sınırlı, başarı oranları tartışmalıdır.

Diz protezi hakkında daha fazla bilgi

Kalça protezi hakkında daha fazla bilgi