Skolyoz Ameliyatı Nasıl Yapılır

Skolyoz ameliyatı nasıl yapılır sorusu birçok hasta ve hasta yakınının zihninde yer eder. Zira omurga ve içinde bulunan omurilik bireyin fonksiyonel becerileri için önemli yapılardır. Günümüz skolyoz ameliyatı bu dokular korunarak yüksek başarı oranlarıyla tedavi edilebilmektedir.

Skolyoz, omurganın normalde düz bir şekilde olması gerekirken çeşitli nedenlerle (çoğu zaman nedeni bilinmeyen bir nedenle) eğri bir hal alması, sağa, sola veya kendi içinde rotasyonel olarak dönmesidir. Olgudan olguya değişmekle birlikte 40 dereceyi bulan eğriliklerin tedavi edilmesi gerekir. Skolyoz olgularında nihai ameliyat yani eğriliği ortadan kaldırmak amacıyla uygulanan iki ameliyat vardır; füzyon ve iple gerdirme.

Füzyon uzun yıllardır uygulanan daha geleneksel bir cerrahiyken, iple gerdirme daha yenilikçi ve modern bir yöntem olarak öne çıkar. İki yaklaşım da ameliyathane ortamında genel anestezi altında yapılır. Uygulanışları ve içerikleri ise birbirinden farklıdır.

Füzyon Ameliyatı Nasıl Yapılır

Skolyoz ameliyatı nasıl yapılır sorusuna cevap olarak sıklıkla füzyon ameliyatının nasıl yapıldığı cevabı verilir. Zira daha geleneksel bir cerrahi olması ve birçok ortopedi hekimi tarafından uygulanabilmesinden dolayı hala skolyoz olgularında en sık yapılan ameliyat füzyondur.

Füzyon ameliyatı, hastanın sırtında omurgası boyunca bir kesi yeri açılıp, eğri olan segmentin bir altı ve bir üstünü ve bazen de omurganın tamamını kapsayacak şekilde omurlara vida yerleştirilmesini içerir. Bu vidalar omurgada omur gövdesi ile arka elemanları (lamina, faset eklemler, çıkıntılar) birbirine bağlayan kısa ve kalın kemik köprüye (pedikül) takılır. Vidalar boyunca bir metal çubuk yerleştirilir. Yapılan manevralarla omurga düz bir hal alır. Bu düzeltme işleminin kalıcı hale gelmesi için omurların üzerine kemik grefti (hastanın kendi kemiği veya yapay greft) yerleştirilir. Zamanla bu greft, omurlarla birleşerek omurgayı sabitler. En nihayetinde omurga kemikten bir yapı halini alır.

İpli Skolyoz Ameliyatı Nasıl Yapılır

Eğri bir omurgayı düzeltmek için elimizde çok uzun yıllar sadece füzyon cerrahisi vardı. Son 10-15 yıldır ek bir cerrahi tedavi olarak ipli skolyoz ya da iple gerdirme olarak adlandırılan yöntem uygulanmaktadır. Füzyonda omurga kemikten bir yapı haline getirilerek skolyoz tedavi edilirken, iple gerdirmede omurganın esneklik kapasitesi korunur. Bu haliyle ipli skolyoz ameliyatı büyümesi halen devam eden, kemik gelişimi henüz tamamlanmamış çocuklara uygulanabilir. Füzyon yapmak için kemik gelişiminin tamamlanması gerektiğinden küçük çocukların tedavisinde iple gerdirme yöntemi önemli bir yer tutar.

İpli skolyoz ameliyatı, koltuk altından yapılan iki küçük kesi ve göğüs boşluğuna yerleştirilen kamera yardımıyla vidaların omurgalara yandan konması ve aralarına bir bant gerdirilmesini içerir. Çocuk büyüdükçe bu ip gerilir ve eğrilik zaman içinde çocuğun büyümesiyle birlikte ortadan kalkar. Yani çocuğun doğal gelişiminden yararlanılır. İple gerdirme ameliyatı, çocuğun büyümesine engel olmaz, omurganın hareket becerisini ve esnekliğini korur.

Skolyoz Ameliyatı Nasıl Yapılır Sık Sorulan Sorular

Skolyoz, omurganın sadece yana doğru eğrilmesi değil aynı zamanda kendi ekseni etrafında dönmesiyle ortaya çıkan bir omurga deformitesidir. Hafif eğrilikler düzenli takip ve korse ile yönetilebilirken, ileri derece olgularda skolyoz ameliyatı gerekebilir. İşte skolyoz ameliyatı hakkında hasta ve hasta yakınları tarafından en sık sorulan sorular ve yanıtları.

Skolyoz Ameliyatı Kimlere Uygulanır?

Skolyoz ameliyatı genellikle eğrilik derecesi 45-50 derecenin üzerinde olan, ilerleme riski bulunan veya günlük yaşamı etkileyen hastalara önerilir. Cerrahi kararında eğriliğin derecesi, hastanın yaşı, büyüme potansiyeli ve şikayetleri birlikte değerlendirilir. Yaş, burada en önemli konulardan biridir. Zira 12-13 yaşında 40 derece eğriliği olan bir çocuğa ameliyat düşünülürken, 50 yaşında aynı eğriliğe sahip bir hastada ameliyat düşünülmeyebilir. Çocuğun yaşı 5-6 gibi küçük bir yaş ise öncül ameliyatlar düşünülüp nihai cerrahi daha sonraki yaşlara bırakılabilir. Bununla birlikte ameliyatın türü tercihi de yaşa göre değişebilir. Omurgası büyümeye devam eden çocuklarda ipli yaklaşım düşünülebilirken, büyümesini tamamlamış çocuklarda füzyon gündeme gelebilir.

Skolyoz Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Skolyoz ameliyatında amaç omurgadaki eğriliği düzeltmek ve ilerlemesini durdurmaktır. Günümüzde iki temel ameliyat vardır; füzyon ve VBT. Füzyonda cerrah, omurgaya yerleştirilen vidalar, çubuklar ve diğer implantlar yardımıyla omurgayı daha doğru bir pozisyona getirir. Bu yöntemde omurlar kemik greftleri kullanılarak kaynaştırılır ve omurganın dengeli bir yapıya kavuşması sağlanır. VBT yani ipli skolyoz ameliyatında ise omurgaya yerleştirilen bir ip yardımıyla çocuğun omurgası büyüdükçe omurganın bu ip sayesinde düzelmesi amaçlanır.

Skolyoz Ameliyatı Kaç Saat Sürer?

Ameliyat süresi eğriliğin tipi ve kapsamına göre değişebilir. Ortalama 4 saat olarak düşünülebilir.

Ameliyatta Hangi Teknolojiler Kullanılır?

Modern skolyoz cerrahisinde navigasyon sistemleri, nöromonitörizasyon ve üç boyutlu görüntüleme teknolojileri kullanılabilir. Bu teknolojiler cerrahın omurga yapılarını daha hassas görmesine yardımcı olur ve ameliyatın güvenliğini artırır. İpli yaklaşım tercih edilirse burada sadece bu iş için geliştirilmiş özel bir ip kullanılır.

Skolyoz Ameliyatı Sonrası Hastanede Kaç Gün Kalınır?

Hastalar genellikle ameliyattan sonra 4 ila 7 gün hastanede kalır. Bu süre içinde ağrı kontrolü sağlanır, mobilizasyon başlatılır ve iyileşme süreci yakından takip edilir.

Ameliyattan Sonra Ne Zaman Yürünebilir?

Birçok hasta ameliyattan sonraki ilk veya ikinci gün ayağa kaldırılır.

Skolyoz Ameliyatı İz Bırakır mı?

Füzyon olarak bahsettiğimiz skolyoz ameliyatı genellikle sırt bölgesinden yapılan bir kesi ile gerçekleştirilir ve buna bağlı olarak bir ameliyat izi kalır. Ancak modern cerrahi teknikler sayesinde iz zamanla daha az belirgin hale gelebilir. Bununla birlikte ipli skolyoz ameliyatı tercih edilirse, büyük bir kesi yeri yapmak gerekmez. Vücutta açılan küçük kesilerden cerrahi enstrümanlar ve kamerayla omurgaya ulaşılarak ameliyat yapılır.

Skolyoz Ameliyatı Eğriliği Tamamen Düzeltir mi?

Hayır. Ameliyatın amacı da zaten bu değildir. Eğriliği en optimal derecelere düşürmek amaçtır. Yani 40 derecelik bir eğrilik cerrahi ile 8-10 derecelere azaltıldığında burada istenilen sonuca ulaşılmış demektir. Hastanın semptomları, şikayetleri de böylece ortadan kalkar.

Skolyoz Ameliyatı Sonrası Spor Yapılabilir mi?

Hastaların büyük bölümü iyileşme sürecinin ardından günlük aktivitelerine ve birçok spor dalına geri dönebilir. Ancak spor faaliyetlerine başlama zamanı mutlaka cerrahın önerilerine göre planlanmalıdır.

VBT ve Füzyon Arasındaki Fark Nedir?

Vertebral Body Tethering (VBT), büyüme potansiyeli devam eden seçilmiş çocuk ve ergen hastalarda uygulanabilen hareket koruyucu bir tekniktir. Bu yöntemde omurganın büyüme kapasitesinden yararlanılarak eğriliğin zaman içinde düzelmesi hedeflenir. Omurga füzyonunda ise omurlar birbirine kaynaştırılır, adeta kemikleştirilir ve ilgili segmentlerde hareket azalır.  VBT özellikle büyümesi devam eden çocuklarda düşünülebilir. Nihayetinde, hangi yöntemin uygun olduğu hastanın yaşı, eğrilik tipi ve büyüme durumu değerlendirilerek belirlenir.

Doç. Dr. Tuna Pehlivanoğlu, mevcut iki cerrahi yaklaşımla da (füzyon ve VBT) skolyoz ameliyatı yapmakta ve bu konularda derin bir tecrübe ve kapsamlı eğitime sahiptir.