Ameliyatsız Kireçlenme Tedavisi
Eklem kireçlenmesi en sık karşılaştığımız ortopedik rahatsızlıklardan biridir. Bu durumun tedavi edilmesi gerekir. İlk aşamada mutlaka ameliyatsız kireçlenme tedavisi düşünülür.
Vücudumuzdaki tüm eklemler kireçlenebilir. Diz ve kalça en sık kireçlenen eklemler olmakla birlikte dirsek, omuz, el ve ayak bilekleri de kireçlenebilir. Hatta el parmak ve ayak parmak eklemlerinde dahi kireçlenme söz konusu olabilir. Peki, kireçlenmiş bir eklem nasıl tedavi edilir.
Öncelikle şunu belirtmek gerekir ki, kireçlenmiş bir eklemin eski haline dönmesi mümkün değildir. Bu nedenle kireçlenmenin hiç oluşmaması için önlemleri baştan almak gerekir. Ameliyatsız kireçlenme tedavisi uygulamalarındaki amaç da zaten bu değildir. Amaç, hastanın hareketliliğini artırmak, ağrılarını dindirmek, mümkünse de kireçlenmenin ilerlemesinin önüne geçmektedir. Aslında biz tüm bunları hastaya sağlayabildiğimizde sorunu zaten büyük ölçüde çözmüş oluruz. Zira hastaların çoğunda da bu mümkün. Öyle ki, diz kireçlenmesi olan hastaların yaklaşık yüzde 15’inde, kalça kireçlenmesi olan hastaların da yaklaşım yüzde 20’sinde protez ameliyatına ihtiyaç duyulur. Yani doğal eklemin, bir endüstri üretimi olan eklem protezi ile değiştirilmesi gerekliliğine olguların aslında büyük bir çoğunluğunda ihtiyaç duyulmaz. Burada en basit olgularda ilaçlar ve kremlerle, görece daha ileri olgularda basit girişimsel yaklaşımlarla hastalara yardımcı olunabilir. Peki, kireçlenmiş ekleme ameliyat dışı hangi yaklaşımlarla müdahalede bulunabilir ve fayda sağlayabiliriz?
PRP
Kişinin kendi kanından elde edilen PRP (Platelet Rich Plasma yani Trombositten Zengin Plazma) kireçlenme tedavisinde uygulanabilir. Kanın santrifüj cihazında bileşenlerine ayrıştırılıp, trombositten zengin plazma kısmının ilgili ekleme enjekte edilmesini içerir. Eklemde aşırı kireçlenme yoksa bu yöntemle hastaya fayda sağlanabilir. Hastanın ağrıları azalıp, hareketliliği artabilir. Etki süresi genellikle 1 yıl ile sınırlıdır.
Kök Hücre
Hastanın kendi yoğun dokusundan elde edilen kök hücreler kireçlenmiş ekleme enjekte edilebilir. Burada da daha çok hafif ve orta derecede kireçlenmiş eklem rahatsızlıklarından muzdarip hastalara yardımcı olunabilir. Etki süresi kişiden kişiye değişmekle birlikte ortalama 1 yıl kadardır.
Kortizon
Yine bir enjeksiyon tedavisidir. Diğer ikisinden farkı bunun endüstriyel bir ilaç olup, dışarıdan temin edilmesidir. Kortizon, güçlü de bir ilaçtır. Yoğun ağrısı, şişliği, iltihabı olan hastalara uygulanabilir. Hızlıca yanıt verir. Genellikle de fayda sağlar. Özellikle orta, ileri evre kireçlenmelerde düşünülür. Ancak etki süresi daha sınırlı olabilir. Sık kullanımı zararlı olabileceğinden yılda 3-4 kereden fazla uygulanması önerilmez.
Hyalüronik Asit
Diğer bir en enjeksiyon maddesi de hyalüronik asittir. Bu aslında eklem sıvısında doğal olarak bulunan bir maddedir. Kireçlenmiş eklem sıvısının miktarı ve kalitesi azalır, bu da kıkırdakların sürtünmesini artırır. Enjeksiyonla verilen hyalüronik asit, eklemde kayganlığı artırır, sürtünmeyi azaltır ve kısmen iltihap önleyici etki sağlar. Özellikle eklem sıvısının azaldığı belirgin bir şekilde ortaya konulan olgularda tercih edilebilir.
Sonuç
Eklem kireçlenmesi tedavisinde enjeksiyon uygulamalarından her zaman yararlanılabilir. Hastanın durumuna bağlı olarak tercih edilen yöntem değişir. Şiddetli ağrısı olan hastalarda kortizon düşünülebilirken görece daha az kireçlenmesi olan hastalarda PRP değerlendirilebilir. Enjeksiyon uygulamaları dışında ağızdan alınan ilaçlar ve kremler de her zaman bir seçenektir. Fizik tedavi de hastalara yardımcı olabilecek bir diğer uygulamadır. Tüm bunların yanında hastaların ideal kilosuna kavuşması ve yaşam tarzını düzenlemesi de mutlaka gerekir. Ancak bazı hasta grubunda hiçbir şekilde hastaya yardımcı olunamıyorsa cerrahi değerlendirilir ve protez uygulanır. Eklem protezi günümüzde yüksek başarı oranlarıyla uygulanır ve doğru hasta grubunda hastaların yaşamlarına çok büyük katkılar sağlar.