Kalça Kırığı Tedavisi
Birçok kişi “Düşmüş kalçası kırılmış” ifadesiyle karşılaşmıştır. Bu ifade özellikle yaşlılar için kullanılır. Burada peki kırılan tam olarak nedir? Kalça eklemi, uyluk kemiğinin üst kısmı (femur başı) ve asetabulum’dan (kalça yuvası) oluşur. Kalça kırığı ile femurun (uyluk kemiği) kalçaya yakın üst bölgesindeki kırıklar kastedilir. Yaşlılarda sık görülür. Sağlıklı bir yaşlılık geçirmeyi sekteye uğratan önemli konulardan biridir. Ortalama her 5 yaşlıdan 1’inden farklı ölçülerde görülür.
Kalça Kırığı Sonuçları
Kalça kırığı ciddi bir ortopedik sorun olduğu kadar, önemli de bir halk sağlığı problemidir. Neden? Kalça kırığı yaşayan yaşlıların yaşama yeniden adapte olmaları güç olabilir. Bağımsız yaşam kaybolur, yaşam süresi kısalabilir. Kalçası kırılan yaşlılarda şu durumlar gündeme gelebilir;
- Kalçada ağrı, hareket güçlüğü, yürüyememe
- Yatağa bağlı kalma sonucu, derin ven trombozu (bacakta pıhtı), yatak yaraları (bası ülserleri), kas erimesi gibi komplikasyonlar
- Kırılmış bir eklemin kendisi yaşam kaybına yol açmaz. Ancak, bağımsızlığı kaybetmenin getireceği sosyal, fiziksel ve ruhsal yorgunluk kişilerin yaşamını kısaltabilir.
Bu nedenlerle kalça kırıkları mutlaka doğru yaklaşımla tedavi edilmelidir. Kişiye mümkün olduğunca hareketli bir yaşam sunulmalıdır. Böylece yukarı bahsettiğimiz kırığı olası sonuçları da bertaraf edilebilir.
Kalça Kırığı Tipleri
Kalça kırığının tipi, kırığın femurun neresinde olduğuna göre değişir.
- Femur boyun kırığı: Femur başının altındaki boyun kısmı kırıkları
- İntertrokanterik kırık: Femur boynunun altındaki kemik çıkıntılarının kırılması
- Subtrokanterik kırıklar: Femurun daha alt bölgesindeki kırıklar
Kalça Kırığı Nedenleri
Kalça kırıkları nedenleri arasında açık ara ilk sırada düşmeler gelir. Olguların neredeyse yüzde 90’ında düşme hikayesi vardır. Kemik erimesi de bir diğer önemli nedendir. Aslında bu iki durum birbiriyle de ilişkilidir. Yani, kişide kemik erimesi olduğu için basit bir düşmede dahi kemiği kırılabilir.
Kalça Kırığı Kimlerde Daha Sık Görülür?
- Özellikle 65 yaş üzere
- Kadınlar
- Zayıf kas yapısı
- Denge sorunları olanlar
- Kalsiyum eksikliği olanlar
- Daha önce kalça kırığı yaşamış hastalar
- Sigara tüketenler
- Fiziksel aktivitesi kısıtlı olanlar
- Trafik kazaları ve yüksekten düşmeler de gençlerde kalça kırığına neden olabilir.
Kalça Kırığı Belirtileri
Kalça kırığı kendini net bir biçimde gösterir. Şu belirtiler söz konusu olabilir;
- Şiddetli kalça, kasık ağrısı ve bunların hareketle birlikte artması
- Yürüme güçlüğü, ayağa kalkmakta zorluk, kırık kemiğin olduğu bacak üzerine basamama
- Bacağın duruşunun bozulması
- Şişlik, morluk
Kalça kırığının net tanısı ve kırığın özellikleri röntgen ile ortaya konur. Bazen BT veya MR görüntülemeye de ihtiyaç duyulabilir.
Kalça Kırığı Tedavisi
Kalça kırığı tedavisinde günümüzde altın standart yaklaşım kırığı ameliyat ile stabil hale getirmektir. Kırığı tipine göre, vidalar ile stabilizasyon yapıp kırığın kaynaması beklenebileceği gibi bazen kısmı ya da tam kalça protezine de ihtiyaç duyulabilir.