Osteoporoz ya da Kemik Erimesi
Kemik erimesi ya da diğer adıyla osteoporoz özellikle 50 yaş sonrası bireyleri etkileyen bir sağlık problemidir. Toplumda neredeyse sadece kadınlarda görülür olarak bilinmesine rağmen erkeklerde de izlenebilir. Kadınlarda oran ve etkisi daha büyük olmakla birlikte, yaklaşık her üç kadında ve her beş erkekte bir görülür. Osteoporoz sıklıkla omurgada oluşur. Kalça ve el bileği eklemlerinde de olabilir.
Kemik erimesinin en önemli belirtisi ağrıdır. Tedavi de bu ağrının yönetilmesini kapsar. Ancak bazı zorlu olgularda omurgada kırık (osteoporotik omurga kırığı) ya da kalça kırığı olabilir ve tedavi de bu doğrultuda planlanır.
Kemik erimesi oldukça basit bir tarama ile tespit edilebilir. Kemik yoğunluğu ölçümü taraması ile kişide kemik erimesi olup olmadığı ve ölçüsü ortaya konabilir.
Osteoporoz Belirtileri
Kemik erimesinin en öne çıkan semptomu ağrıdır. Ağrı çoğu zaman omurgada ve genellikle de bel ağrısı olarak karşımıza çıkar. Bu durumun nedeni de kemikte oluşan küçük kırıklardır. Bu ağrı çok hafif olabileceği gibi şiddetli de olabilir. Zaman içinde ağrı artabilir. Kalçada oluşan kemik erimesinde de hastanın basit/hafif bir ağrısı olabileceği gibi merdiven çıkmayı imkansız hale getiren bir olguda söz konusu olabilir.
Kemik erimesi belirtileri bu iki bölge özelinde şu şekilde paylaşılabilir;
Omurgada Kemik Erimesi
Paylaştığımız semptomların varlığı ve şiddeti olgudan olguya değişir;
- Bel/sırt ağrısı (ileri olgularda kronikleşebilir)
- Uzun süre ayakta kalınca rahatsızlık hissi
- Hareketle başlayan/şiddetlenen ağrı
- Boy kısalması
- Sırtta kamburlaşma
- Postür bozukluğu
- Nefes alırken zorlanma (ileri olgularda)
Kalçada Kemik Erimesi
Paylaştığımız semptomların varlığı ve şiddeti olgudan olguya değişir;
- Kasık/kalça ağrısı
- Uzun süre ayakta kalınca kalçada rahatsızlık
- Yürürken artan ağrı
- Topallama
- Merdiven çıkarken zorlanma
- Ayağa kalkmakta güçlük
- Yürüyememe
- Bacakta kısalık veya dışa dönme
Kemik Erimesini Engellemek için Öneriler
Kemik erimesinin temel nedeni yaş almayla birlikte kemiklerin içinde kalsiyumun azalıp, kırılgan bir hal almasıdır. Yani kalsiyum ile kemiklerin içini doldurmak, sağlamlaştırmak gerekir. Bunun için de D vitamininden yararlanılır. Güneş ana D vitamini kaynağıdır. Süt ürünlerini tüketmek de önemlidir. Gerekirse takviye başlanır.
Bir diğer önlem ise kemikleri koruyan ve saran çevre kasları güçlendirmek ve esnetmektir. Böylece kemiklere daha az yük biner ve daha güvende olurlar.
Osteoporoz Risk Faktörleri
- 50 yaş üzeri olmak
- Kadınlarda risk daha fazla (menopoz sonrası risk artar)
- Kortizon içeren ilaçların yoğun kullanımı
- Hareketsiz yaşam
- Sigara içmek
- Yeterince kalsiyum almamak
Kemik Erimesi Tedavisi
Kişide kemik erimesi nedeniyle omurga ya da kalça kemiğinde bir kırılma, çökme yoksa egzersizler, kalsiyum yüklemesi, ideal kiloya kavuşma vd. gibi basit yaşam düzenlemeleriyle sorun büyük ölçüde çözülür.
Ancak kırık gibi travmatik bir durum ortaya çıktıysa en basit olarak korse kullanımı önerilebilir. Hastaya uygulanacak tedavi olgunun ciddiyetine göre basitten komplekse doğru gider. Korsenin fayda etmeyeceği hastalarda omurgaya vertebroplasti ve kifoplasti gibi girişimsel tedaviler düşünülür. Daha ileri olgularda ameliyat gerekir. Omurgaya füzyon yapılabilir. İleri kalça kırıklarında da protez cerrahisi düşünülebilir.