Omuzda Ağrı ve Hareket Kısıtlılığı
Omuz, vücudun en hareketli eklemlerinden biri. Kalça ve diz kadar olmasa da zaman zaman kişilere ağrı verebilir. Bu ağrının sıklığı ve şiddeti önemlidir. Zira, bu ağrı gece uykudan uyandıracak dereceye kadar ilerleyebilir. Kişi için kolu ile sırtına uzanmak imkansız hale gelebilir. Burada donuk omuz yani adeziv kapsülit durumunu düşünmek gerekir.
Hangi Durumlarda Donuk Omuz’dan Şüphelenmeliyim?
Donuk omuz (adeziv kapsülit), omuz eklemini çevreleyen kapsülün kalınlaşması ve sertleşmesi sonucu ortaya çıkan, ağrı ve hareket kısıtlılığıyla karakterize bir rahatsızlıktır. Genellikle yavaş gelişir ve zamanla günlük yaşamı zorlaştırabilir.
Aşağıdaki belirtiler varsa donuk omuzdan şüphelenilebilir:
- Giderek artan omuz ağrısı: Özellikle belirgin bir yaralanma olmadan başlayan ve haftalar içinde şiddetlenen ağrı.
- Gece ağrısı: Özellikle etkilenen omuzun üzerine yatıldığında artan ve uykuyu bölen ağrı.
- Omuz hareketlerinde kısıtlılık: Kolu yukarı kaldırmakta, yana açmakta veya arkaya uzatmakta zorlanma.
- Günlük aktivitelerde güçlük: Saç taramak, giyinmek, emniyet kemerine uzanmak veya sırtı kaşımak gibi hareketlerin zorlaşması.
- Omuzda sertlik hissi: Hem kişinin kendi hareketlerinde hem de başka biri kolunu hareket ettirdiğinde belirgin kısıtlılık olması.
Donuk omuzun en ayırt edici özelliği, omuz hareketlerinin hem aktif hem de pasif olarak kısıtlanmasıdır. Bu durum, yalnızca ağrıya bağlı hareket güçlüğünden farklıdır.
Donuk omuz özellikle 40–60 yaş arasında, diyabet veya tiroit hastalığı bulunan kişilerde ve omzunu uzun süre hareketsiz tutmak zorunda kalanlarda daha sık görülür.
Omuz ağrısı ve hareket kısıtlılığı birkaç hafta boyunca devam ediyor veya giderek artıyorsa ortopedi ve travmatoloji ya da fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanına başvurulmalıdır. Ani ve şiddetli ağrı, travma sonrası hareket kaybı, ateş veya belirgin kızarıklık varsa daha erken değerlendirme gerekir.
Donuk omuz probleminin toplumun yaklaşık yüzde 2 ila 5’ini etkilediği düşünülmektedir. Daha çok 40-65 yaş arasında olur. Kadınlarda yaygındır.
Donuk Omuz Nedir?
En basit tanımıyla donuk omuz omuz eklemini saran kapsülün iltihaplanması ve bu kapsülün kalınlaşıp sertleşmesi ve zamanla büzüşmesidir. Nihayetinde doğası oldukça hareketli olma eğiliminde olan omuz eklemi hareketsizleşir, ağrır.
Donuk omuz aslında karmaşık bir hastalıktır. Çünkü omuz ekleminde yalnızca yapışıklık oluşmaz. Hastalığın gelişiminde eklem zarında iltihaplanma (sinovit), eklem kapsülünde kalınlaşma ve sertleşme (fibrozis) ile yeni kan damarlarının oluşumu (anjiyogenez) gibi birbiriyle ilişkili süreçler rol oynar. Bu değişiklikler zamanla omuzda ağrıya ve hareket kısıtlılığına neden olur.
Çok da Sabırlı Olmamak Gerekiyor
Özellikle eklem ve omurga rahatsızlıkları toplumda sık görüldüğü için, bu tip hastalıklarda bireyler daha sabırlı oluyor. Kendiliğinde geçer gibi bir düşünce olabiliyor. Ancak, özellikle 2-3 haftayı bulmuşsa semptomlar artık mutlaka bir ortopedi hekimine başvurmak gerekiyor.
Kesin Tanı ve Tedavi
Donuk omuz tanısı fizik muayene ile konur. Hastanın şikâyetleri, omuz hareketlerindeki kısıtlılık ve diğer omuz hastalıklarının dışlanması tanıda belirleyicidir. Özellikle kolun dışa döndürülmesindeki kısıtlılık donuk omuzla karakterizedir.
Röntgen, ultrason veya MR gibi görüntüleme yöntemleri tanıyı desteklemek ve rotator manşet yırtığı, kireçlenme gibi benzer şikâyetlere neden olabilecek hastalıkları dışlamak amacıyla kullanılabilir. Ancak donuk omuz tanısı için her hastada MR gerekli değildir.
Tedavi ise hastalığın evresine, ağrının şiddetine ve hareket kısıtlılığının derecesine göre planlanır. Tedavide, ağızdan alınan ilaçlar, fizik tedavi, enjeksiyonlar ve bazen de cerrahi düşünülebilir.
Hastaların büyük bölümünde ağrı geçer ve omuz hareketleri düzelir. Ancak bu iyileşme zaman içinde olur.